نرم افزارهای رایج مصورسازی داده‌ها

نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها راهی برای نمایش داده‌های خام و ارائه اطلاعات کار آمد هستند. Data Visualization درک و تصمیم‌گیری مبتنی‌ بر داده را ساده می‌کند؛ بنابراین یکی از کلیدی‌ ترین راه‌ حل‌ها در سازمان‌ها و شرکت‌ها شناخته می‌شود. در این مقاله، ابتدا به بررسی سوال «مصورسازی داده چیست؟» می‌پردازیم و پس از آن، اهمیت و نقش آن را بررسی می‌کنیم. در انتها به‌ سراغ معرفی ۱۰ مورد از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها در آموزش هوش تجاری می‌رویم و ویژگی‌ های هر کدام را بررسی می‌کنیم.

مصورسازی داده چیست؟

براساس گزارش Fortune Business Insights، بازار مصورسازی داده‌ (Data Visualization) در سال ۲۰۱۹ حدود ۸.۸۵ میلیارد دلار برآورد شده بود. این کمپانی در بررسی‌های خود پیش‌ بینی کرد که تا سال ۲۰۲۷، ارزش این بازار به ۱۹.۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

مصورسازی داده‌ها فرآیند نمایش گرافیکی داده‌هاای خام در قالب نقشه‌های جغرافیایی، نمودارها، خطوط، اینفوگرافیک‌ ها، نقشه‌های حرارتی و نمودارهای آماری است. مصورسازی داده، اطلاعات خام و ناهماهنگ را به‌صورت یک‌جا و قابل درک به مخاطبان ارائه می‌دهد. بنابراین تجزیه‌وتحلیل ساده و استخراج بینش‌های عملی و ایده‌های ناب از دل داده‌ها ممکن می‌شود. درنتیجه مدیران کسب‌ و کارها و سایر همکاران می‌توانند از یافته‌های این تکنیک برای تصمیم‌ گیری سریع در لحظه استفاده کنند.

۵ اهمیت و نقش نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

اهمیت نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها به‌دلیل قابلیت‌هایی است که این ابزارها در اختیارمان قرار می‌دهند. لیست این قابلیت‌ها را در ادامه مشاهده خواهید کرد.

۱. تشخیص الگو و کشف بینش‌ های ارزشمند 

اولین قدم در تحلیل داده، تشخیص الگو ها و کشف بینش‌های موجود در آنها است. نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها به تحلیل‌ گران اجازه می‌دهد تا به سرعت ترندها، الگو ها، نقاط دور افتاده از آمارگیری و روابط را در داده‌های خام شناسایی کنند.

۲. بهبود درک داده‌ها و ارتباطات 

نمایش‌ داده‌ها در قالب‌های گرافیکی، درک آن‌ها را آسان‌تر و تحلیل داده را ممکن می‌کند. به‌ همین‌ دلیل ابزاری مهم برای کارفرماها هستند. همچنین این تکنیک به پر کردن شکاف بین کارشناسان داده و سایر اعضای یک سازمان کمک می‌کند.

۳. تصمیم‌ گیری سریع تر و بهتر 

با استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها می‌توانیم نظر کارفرماها را جلب کرده و ایده‌های خود را پیاده‌سازی کنیم. این موضوع روی سرعت بخشیدن به فرآیند تصمیم‌گیری و افزایش انتخاب‌های مبتنی‌ بر داده، نقش مثبتی را به‌ جا می‌گذارد. 

۴. به‌خاطرسپاری اطلاعات

اطلاعات بصری سریع‌ تر از متن و کلمات در مغز پردازش می‌شوند. بنابراین راحت‌تر از متن و اعداد به یاد می‌آیند. 

۵. ادغام با داستان سرایی داده 

تحلیل داده روی کاغذ، فرآیندی زمان‌ بر، پیچیده و خارج از حوصله افراد زیادی است. بنابراین با کمک داستان سرایی داده، یک فرآیند پیچیده را شروع و با ارائه بینش‌های دقیق، آن را به‌ ساده‌ترین شکل ممکن به‌اتمام می‌رسانیم. 

انواع نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

در این بخش، به معرفی محبوب‌ ترین نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها می‌پردازیم و آنها را در دو دسته نرم افزارهای تجاری مصورسازی داده‌ها و نرم‌ افزارهای تحت وب جا می‌دهیم.

۳ نمونه از نرم‌افزارهای تجاری مصورسازی داده‌ها

1. Power BI: اولین انتخاب ما در دسته نرم افزارهای مصورسازی داده برای اهداف تجاری، Microsoft Power BI است. Power BI به‌ طور خاص برای اهداف Data Visualization طراحی و ساخته شده است. نرم‌ افزار Power BI امکان وارد کردن داده‌ها از منابع مختلف را فراهم می‌کند؛

2. Microsoft Excel: اکسل یک نرم‌ افزار صفحه گسترده است و در دسته ابزارهای مصورسازی داده‌ها جا نمی‌گیرد؛ اما از آن‌جایی‌که ویندوز و مجموعه آفیس، پایه ثابت‌های هر سازمانی در ایران هستند، ما این گزینه را در دسته نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها برای اهداف تجاری معرفی می‌کنیم. با توجه به مستندات مایکروسافت، شما می‌توانید از اکسل برای طراحی حداقل ۲۰ نمودار با استفاده از داده‌های خام در فایل خود استفاده کنید. این نمودارها شامل Bar Charts، دایره‌ای، پراکنده و انواع پیشرفته‌تر مانند نمودارهای Radar، هیستوگرام‌ ها و نقشه‌های درختی است؛

Tableau.3: یکی از محبوب‌ترین نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها که محبوبیت خود را مدیون این دو دلیل است:
کاربری آسان و فوق‌العاده قدرتمند. این نرم‌افزار می‌تواند با صدها منبع داده ادغام شود تا کاربر با آزادی کامل آنها را وارد برنامه کند. Tableau که متعلق به Salesforce است، میلیون‌ها کاربر و توسعه‌ دهنده فعال را در انجمن خود جای داده است. این ابزار در هر دو دسته تحت وب و تجاری قرار می‌گیرد. نسخه رایگان آن با نام “Tableau Public” در دسترس عموم است.

۴ نمونه از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها تحت وب

1. نرم‌افزار Google Charts: برای حرفه‌ای‌هایی که به ساخت نمودارهای بصری به‌ شکل آنلاین علاقه‌مند هستند، Google Charts یک گزینه رایگان و محبوب است. این ابزار می‌تواند داده‌ها را از منابع مختلف – ازجمله Salesforce، پایگاه‌های داده SQL، و Google Sheets – جمع‌ آوری کند. سپس این داده‌ها را با استفاده از فناوری های HTML5/SVG به نمودارهای جذاب تبدیل می‌کند. ۱۸ نوع نمودار متداول مانند نمودارهای میله‌ای، دایره‌ای، هیستوگرام، جغرافیایی و نمودار ناحیه توسط این ابزار پوشش داده شده‌اند؛

2. برنامه Zoho Analytics: برنامه Zoho Analytics یکی از قوی‌ترین نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها است که برای اهداف تجاری و افراد متخصص طراحی شده است. به‌همین‌دلیل، عمده‌ترین کاربرد این ابزار در فروش، بازاریابی، سود، درآمد و هزینه‌ها با داشبوردهای کاربر پسند است؛

3. ابزار Data wrapper: Data wrapper ابزاری آنلاین برای ترسیم نمودارها، نقشه‌ها و سایر گرافیک‌ها است. مخاطبان اصلی این ابزار، خبرنگارانی بودند که روی داستان‌های خبری کار می‌کردند؛ اما هر فردی که مسئول مدیریت یک وب‌سایت است، می‌تواند از این ابزار استفاده کند. این ابزار با محدودیت در ادغام منابع داده مواجه است؛ یعنی باید داده‌ها را به‌صورت دستی در ابزار کپی و جای‌گذاری کنید. به‌ همین‌ دلیل، احتمال بالا رفتن خطا در صورت عدم دقت می‌تواند بروز پیدا کند؛

4. برنامه Chartio: Chartio چیزی که این نرم‌افزار را از سایر ابزارها متمایز می‌کند، قیمت پایین‌تر و راه‌اندازی آسان آن است؛ حتی برای افرادی که تجربه کدنویسی ندارند. در این نرم‌افزار، از Visual SQL استفاده می‌شود؛ زبانی اختصاصی برای جست‌ و جوی داده‌ها که بدون کد نویسی در SQL انجام می‌شود. داشبوردهای پویا و همگام‌سازی با داده‌های جدید، امنیت بالا و انطباق HIPPA برای حساس‌ ترین داده‌ها، ازجمله مزایای این ابزار هستند.

مقایسه ویژگی‌‌های کلیدی نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

مزایا و معایب استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

مزایا و معایب استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها، ما را نسبت‌ به کار با این ابزارها مسلط خواهند کرد. بنابراین در ادامه لیست این نقاط قوت و ضعف را مشاهده خواهید کرد.

مزایای استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

• به‌کارگیری کدهای رنگی یا اشکال متفاوت و انتقال پیام به‌شکلی صریح.
• قابلیت‌های گوناگون و متعدد به‌ منظور بهبود فرآیند مصورسازی.
• امکان کار با داده‌ هایی از منابع دیگر.
• یک‌پارچگی در برخی ابزارها و سادگی در انتقال داده‌ها – مانند Power BI و Microsoft Excel.
• ارائه داده‌هایی با منابع قابل اتکا و مستندسازی بینش‌ها براساس این منابع.

معایب استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

• ضعف در به‌ روز رسانی ابزارها توسط برخی از کمپانی‌ های سازنده.
• امکان گزافه‌ گویی در داده‌ها و بینش‌ها به‌ دلیل عدم دسترسی به اسناد نرم‌افزار.
• امکانات گسترده و عدم آشنایی مخاطبان مبتدی با آنها.
• عدم کنترل و مدیریت داده‌های اشتباه در برخی از ابزارها.
• محدودیت در فضای وارد کردن داده یا مصورسازی آنها.

۳ مرحله انتخاب یک نرم‌افزار مناسب برای مصورسازی داده‌ها

انتخاب بهترین نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها، نیاز به آگاهی از سه مرحله دارد که در این بخش هرکدام را توضیح خواهیم داد.

۱. شناسایی نوع داده 

همه داده‌ها به‌شکل یکسانی مصورسازی نمی‌شوند و هرکدام به تکنیک‌ها و نمودارهای متفاوتی نیاز دارد. قبل از انتخاب روش تجسم داده‌ها، نوع داده‌هایی که با آن کار می‌کنید را بشناسید.

• داده‌های طبقه‌بندی شامل دسته‌ها یا گروه‌های مجزای مختلفی هستند؛ مانند دسته‌های محصول، بخش‌‌بندی مشتریان یا پاسخ‌های نظرسنجی. برای تجسم این نوع داده‌ها، نمودارهای میله‌ای، دایره‌ای و نمودارهای پشته‌ای بهترین انتخاب هستند؛
• داده‌های عددی از مقادیر پیوسته تشکیل می‌شوند که نمودارهای خطی، پراکندگی و هیستوگرام بهترین انتخاب برای آن‌ها هستند. 

۲. شناخت مخاطبان

پیشینه، تخصص و ترجیحات مخاطبان شما در انتخاب نرم‌افزار مناسب برای مصورسازی داده‌ها، اهمیت بسیار زیادی دارد. ابزار مدنظرتان باید امکان قانع کردن این افراد و ایجاد تعاملی موثر با آنها را داشته باشد.

• برای متخصصانی که درک عمیقی از تکنیک‌ها و ابزارهای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها دارند، نمودارهای پیچیده و جزئی‌ انتخاب مناسبی است؛ نمودارهایی که شامل تکنیک‌های آماری پیشرفته، ویژگی‌های تعاملی و حاشیه‌نویسی‌های دقیق هستند، در این فضا بیشترین کاربرد را دارند. بنابراین استفاده از نرم‌افزارهای Power BI و Tableau، بهترین گزینه‌ ها هستند؛
• برای مخاطبان غیرفنی، سادگی و وضوح کلید موفقیت شما خواهند بود. پس با ابزارهای ساده‌تر مانند Google Charts و Chartio، اینفوگرافیک‌های مختصری بسازید تا اصطلاحات فنی و پیچیدگی‌های غیرضروری را به حداقل برسانید.

۳. کاوش در ابزارهای مختلف 

طیف گسترده‌ای از انواع نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها وجود دارد که هرکدام ویژگی‌ها، قابلیت‌ها و رابط‌های کاربری مختلفی دارند. آشنایی با این ابزار و نقاط قوت آنها، بهترین راه‌ کار برای انتخاب بهترین گزینه موجود است. هنگام طی کردن مراحل انتخاب یک نرم‌افزار مناسب برای مصورسازی داده‌ها، سطح تخصص، پیش‌نیازها و بودجه خود را درنظر بگیرید. 

• ابزارهای شناخته‌ شده مانند Tableau و Microsoft Power BI رابط‌های کاربرپسند، انواع نمودارها و قابلیت‌های قدرتمند آنالیز داده‌ها را ارائه می‌دهند؛
• ابزارهای ساده‌تر که اغلب به‌صورت آنلاین در دسترس هستند – مانند Zoho Analytics و Datawrapper، گزینه‌های مناسب برای افراد مبتدی هستند.

۴ نکته کلیدی برای ایجاد مصورسازی‌های موثر و کارآمد

هدف از به‌کارگیری نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها، ساده کردن فرآیندهای پیچیده و القای پیام به‌ شکلی ساده است. بنابراین در ادامه نکاتی در این زمینه ارائه می‌دهیم تا بتوانید به هدف خود برسید.

۱. شناخت دقیق مخاطبان

پیش از مصورسازی داده‌ها، نسبت‌ به ویژگی‌های مخاطبان خود، سلیقه و میزان درک آنها از داده‌ها آشنایی پیدا کنید. آنها به‌دنبال چه چیزی است؟ به چه سوالاتی اهمیت می‌دهند؟ آیا نمودارهای شما نگرانی‌های آن‌ها را برطرف می‌کند؟ 

۲. دریافت بازخورد

داده‌های شما باید به مخاطبان انگیزه بدهد تا در شغل یا جایگاه خود، عملکرد مطلوبی داشته باشند. بنابراین یکی از نکات کلیدی در مصورسازی داده، بازخورد گرفتن از آنها است. بنابراین خروجی نهایی را به یک یا دو نفر از آن‌ها نشان دهید و نظرشان را بپرسید. 

۳. انتخاب نمودار مناسب

هر نمودار برای هدف خاصی طراحی شده است. برای آشنایی با انواع نمودار، باید زمان کافی را به مطالعه هرکدام اختصاص دهید. صرف این زمان مانند سرمایه‌گذاری روی ایده و بینش‌های خودتان است. در انتها تلاش کنید با دانش آموخته‌ شده‌تان، بهترین نموداری که می‌تواند پیام را به‌ شکل واضح و سریع منتقل کند را برگزینید.

۴. طراحی ساده 

گاهی قابلیت‌ها و امکانات گسترده این ابزارها، متخصصان را وسوسه می‌کند تا از اشکال و رنگ‌های متفاوت استفاده کنند. یادتان باشد که هدف از به‌ کار گرفتن نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها، ساده کردن داده‌های خام است. بنابراین استفاده از دو یا سه رنگ و انتخاب نمودارهای مناسب، شما را به هدف‌تان خواهند رساند. 

آینده مصورسازی داده‌‌ها و نقش هوش مصنوعی در آن

برخی از مهندسان و دانشمندان داده، لیست زیر را جزو آینده مصورسازی داده‌ها و نقش هوش مصنوعی در آن می‌دانند.

۱. گسترش قابلیت‌‌های تعاملی

نمودارهای تعاملی به کاربران اجازه می‌دهند تا داده‌ها را به‌صورت Real-time ارزیابی و اصلاح کنند.

۲. طراحی انسان‌ محور

تمرکز بر تجربه کاربر، دسترسی او به منابع و گسترش قابلیت‌هایی برای ایجاد تجسم‌های معنادار، ازجمله آینده پیش‌بینی‌ شده برای مصورسازی داده‌ها است.

۳. کاربری آزاد 

یکی از ترندهای آینده در مصورسازی داده‌ها، دموکرسی‌سازی Data Visualization است؛ روشی که هرکاربر صرف‌نظر از تخصص فنی و میزان دانش خود، امکان دسترسی و مصورسازی را خواهد داشت.

۴. پیاده‌سازی گیمیفیکیشن  در فرآیند طراحی

المان‌های گیمیفیکیشن برای جذاب‌تر و لذت‌بخش‌تر کردن آنالیز داده‌ها، فرآیند ساخت نمودار ها را ساده می‌کند؛ ویژگی مهمی که برای افراد غیرمتخصص ارائه می‌شود تا بتوانند مفاهیم پیچیده را به‌ شکلی ساده منتقل کنند.

۵. کشف الگو و بینش

هوش مصنوعی و یادگیری ماشین می‌توانند مجموعه داده‌های بزرگ را به‌سرعت و با دقت پردازش کنند. بنابراین اولین تاثیر هوش مصنوعی روی مصورسازی داده‌ها، پیش‌بینی الگو ها و ترندهای پنهانی است که توسط انسان نادیده گرفته می‌شوند. 

۶. تجسم‌‌های پویا و تطبیقی

ماهیت پویا روشی برای آگاهی سازمان از تغییرات داده در لحظه است. بنابراین هر کارفرما و رهبر تیم می‌تواند تصمیمات مبتنی‌بر داده را سریع‌تر و دقیق‌تر نهایی کند.

۷. تجسم‌‌های شخصی‌ سازی‌ شده

هوش مصنوعی براساس تعاملات قبلی کاربران و بررسی تاریخ‌ چه فعالیت آنها شخصی‌سازی می‌کند. بنابراین تجربه کاربری بهبود یافته و اثربخشی هر نمودار افزایش پیدا خواهد کرد.

۸. ادغام چندپلتفرمی

هوش مصنوعی ادغام یکپارچه ابزارهای تجسم با منابع داده و پلتفرم‌های مختلف را ساده می‌کند. به‌ همین‌ دلیل، می‌توانیم تجربه کاربری یک‌ پارچه‌ای را در همه ابزارها داشته باشیم.

سخن پایانی

کاربران نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها باید با هدف ساده‌سازی اطلاعات و ارائه بینش‌های ارزشمند از این ابزارها استفاده کنند. انتخاب قوی‌ ترین ابزار همیشه بهترین ایده نیست؛ چون برای برخی از افراد یادگیری نرم‌افزارهایی مانند Power BI زمان‌بر و پیچیده است؛ درحالی‌که همان کاربر به‌راحتی با Google Charts کار می‌کند و به هدف خود می‌رسد.

با این‌ حال، به یاد داشته باشید که، ابزارهای معرفی‌ شده تنها بخشی از فرآیند مصورسازی داده‌ها هستند و همه‌ چیز به هدف و زمان آزاد شما بستگی دارد. نیک آموز در بخش نظرات، مشتاق خواندن دیدگاه و تجربه شما است؛ پس همین حالا آن را با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

هدف اصلی از استفاده از نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها چیست و چگونه به تصمیم‌گیری در سازمان‌ها کمک می‌کند؟

هدف اصلی نرم‌افزارهای مصورسازی داده، تبدیل داده‌های خام و پیچیده به نمایش‌های گرافیکی قابل فهم مانند نمودارها و اینفوگرافیک‌ها است. این فرآیند درک سریع‌تر الگوها، شناسایی روندها و استخراج بینش‌های کاربردی را تسهیل می‌کند، که در نهایت منجر به تصمیم‌گیری‌های آگاهانه‌تر و سریع‌تر در سازمان‌ها می‌شود.

چه تفاوتی بین نرم‌افزارهای تجاری و تحت وب برای مصورسازی داده‌ها وجود دارد و کدام یک برای کاربران مبتدی مناسب‌تر است؟

نرم‌افزارهای تجاری مانند Power BI و Tableau معمولاً قابلیت‌های گسترده‌تر و پیشرفته‌تری دارند و ممکن است نیاز به نصب و دانش فنی بیشتری داشته باشند. در مقابل، نرم‌افزارهای تحت وب مانند Google Charts یا Datawrapper اغلب رایگان، بدون نیاز به نصب و با رابط کاربری ساده‌تر هستند و برای کاربرانی که تازه با مصورسازی داده آشنا شده‌اند، گزینه مناسب‌تری محسوب می‌شوند.

چگونه مصورسازی داده به بهبود ارتباطات در داخل سازمان‌ها کمک می‌کند؟

مصورسازی داده با ارائه اطلاعات به شکلی بصری و قابل هضم، شکاف بین کارشناسان داده و سایر اعضای سازمان را پر می‌کند. این امر باعث می‌شود تا افراد غیرمتخصص نیز بتوانند به راحتی داده‌ها را درک کرده و با مفاهیم پیچیده ارتباط برقرار کنند، که این موضوع به تسهیل بحث‌ها و همکاری‌های تیمی کمک شایانی می‌نماید.

با توجه به رشد هوش مصنوعی، آینده مصورسازی داده‌ها به چه سمتی پیش خواهد رفت؟

آینده مصورسازی داده شاهد گسترش قابلیت‌های تعاملی، طراحی انسان‌محور با تمرکز بر تجربه کاربری، دموکراتیزه شدن (کاربری آزاد) برای همه افراد صرف‌نظر از تخصص فنی، و استفاده از گیمیفیکیشن برای جذاب‌تر کردن فرآیند تحلیل خواهد بود. همچنین، هوش مصنوعی نقش کلیدی در کشف الگوهای پنهان، ایجاد تجسم‌های پویا و تطبیقی، شخصی‌سازی تجسم‌ها بر اساس رفتار کاربر و ادغام چندپلتفرمی ایفا خواهد کرد.

💡 مطالعه‌های تکمیلی برای درک بهتر نرم‌افزارهای مصورسازی داده‌ها

• اتصال به منابع داده در Power BI
• power bi چیست و چرا تجزیه و تحلیل داده‌ها در کسب‌ و کار اهمیت دارد؟
• مقایسه ابزار Power BI و Tableau در هوش تجاری
• اشتباهات مصورسازی داده ها و راهکارهای عملی و ساده برای اجتناب از آنها
• مصورسازی داده چیست ؟